અનન્યા/080202/આજકાલ-સામાન્યજ્ઞાન

.
*

અનન્યા/080202/આજકાલ-સામાન્યજ્ઞાન

.
વિશ્વનાં મોટરકાર ઉદ્યોગમાં અવનવાં વમળો સર્જાઈ રહ્યાં છે. અમેરિકામાં મોટરકાર (પેસેંજર કાર) કંપનીઓ સમસ્યાઓથી ઘેરાયેલી છે.

આ સમયે ભારતના ટાટા ગ્રુપ (Tata Grup of Companies) ની ટાટા મોટર્સ (Tata Motors) ની લાખ રૂપિયાની, નાનકડી ‘નેનો’ (Nano) મોટરકાર દેશ માટે સિદ્ધિદાયી બની છે.

“અનન્યા”ના વાચકોને કેટલીક આંકડાકીય માહિતી જરૂર રસપ્રદ લાગશે.

અમેરિકામાં 1975માં જનરલ મોટર્સ દ્વારા આશરે 49 લાખ, ફોર્ડ મોટર કંપની દ્વારા આશરે 20 લાખ અને ક્રાઇસ્લર કોર્પોરેશન દ્વારા આશરે 13 લાખ પેસેંજર કાર્સનું ઉત્પાદન થયું હતું.

અમેરિકામાં આ જ કંપનીઓનાં ઉત્પાદનના આંકડા દસ જ વર્ષમાં, 1985માંઆઘાતજનક રહ્યા. અમેરિકામાં 1985માં જનરલ મોટર્સ દ્વારા આશરે 22 લાખ, ફોર્ડ મોટર્સ દ્વારા આશરે 7.60 લાખ અને ક્રાઇસ્લર દ્વારા આશરે 6 લાખ પેસેંજર કાર્સનું ઉત્પાદન થયું હતું.

પંદર વર્ષમાં અમેરિકન ઓટોમોબાઇલ્સ ઉદ્યોગનું ચિત્ર ફરી બદલાયું. કારણરૂપ અમેરિકામાં હોંડા, ટોયોટા, મિત્સુબિશી, નિસ્સાન, બીએમડબલ્યુ આદિ મોટર કારનું વધતું વેચાણ છે.

2001માં અમેરિકામાં જનરલ મોટર્સ દ્વારા આશરે 16.6 લાખ, ફોર્ડ મોટર્સ દ્વારા આશરે 10 લાખ અને ક્રાઇસ્લર દ્વારા આશરે 4.3 લાખ પેસેંજર કાર્સનું ઉત્પાદન થયું હતું.

આ સંજોગોમાં રતન તાતા (રતન ટાટા)ની આગેવાની નીચે ટાટા મોટર્સની નેનો કારની સિદ્ધિ પ્રશસ્ય છે. ત્રણેક વર્ષ પહેલાં સુઝુકી, જાપાનના સ્થાપક ચેરમેન સુઝુકીએ રતન ટાટાની એક લાખની નિર્માણાધીન કારને ‘થ્રી-વ્હીલર’ સાથે સરખાવી મજાક ઉડાવી હતી બરાબર બે વર્ષ પહેલાં સુઝુકીએ ‘એક લાખ રૂપિયા’ની કાર અશક્ય છે તેવું નિવેદન આપેલું.

આજે રતન ટાટાએ વિશ્વની સૌથી કિફાયતી કારમાંની એક એવી ‘નેનો’ કારને પ્રસ્તુત કરી સૌને જવાબ આપી દીધો છે. નેનો કારની કેટલીક મર્યાદાઓને સ્વીકારીએ તો પણ ટાટા મોટર્સની સફળતા ઝાંખી પડતી નથી.

1948માં હિંદુસ્તાન મોટર્સ લિમિટેડ દ્વારા ભારતની પ્રથમ મોટર કાર નિર્માણ પામી અને ભારતને દુનિયાના ઓટોમોબાઇલ ઉદ્યોગમાં સન્માન પ્રાપ્ત થયું. એવું જ સન્માન આજે ટાટા મોટર્સની નેનો કાર થકી ભારતને મળ્યું છે. * * * *અનન્યા/080202/ આજકાલ/હરીશ દવે/ Ananyaa/ * * *

* *  * *  * *

સામાન્ય જ્ઞાન

અમેરિકા1977માં સૂર્ય તરફ બે અવકાશયાનો છોડ્યાં – પ્રથમ ‘વોયેજર-2’ તથા તે પછી ‘વોયેજર-1’.

અમેરિકાની અવકાશ સંશોધન સંસ્થા નાસા (NASA National Aeronautics and Space Applications) એ ઓગસ્ટ 20, 1977ના રોજ છોડેલ અવકાશયાન ‘વોયેજર 2’ 1979માં ગુરુના ગ્રહ પાસેથી, 1981માં શનિના ગ્રહ પાસેથી, 1986માં યુરેનસ ગ્રહ પાસેથી અને 1989માં નેપ્ચ્યુન ગ્રહ પાસેથી પસાર થયું. ‘વોયેજર 2’ સૂર્યમંડળને પાર કરી ત્યાંથી આગળ વધતું રહ્યું છે.

‘વોયેજર 2’ના લોંચના એક મહિના પછી સપ્ટેમ્બર 5, 1977ના રોજ અમેરિકાએ અતિ ઝડપી સ્પેસક્રાફ્ટ ‘વોયેજર 1’ છોડ્યું.

‘વોયેજર-1’ માર્ચ 1979માં ગુરુના ગ્રહ પાસેથી અને નવેમ્બર 80માં શનિના ગ્રહ પાસેથી પસાર થયું.

અમેરિકન સંસ્થા નાસાનાં બંને વોયેજર અવકાશયાનો બ્રહ્માંડની સફરે સૂર્ય તરફ આજે પણ પ્રયાણ કરી રહ્યાં છે. બંને અમેરિકન અવકાશયાનો હજી બીજાં દસ-પંદર વર્ષો સુધી સફર જારી રાખશે તેવી આશા છે. * * * * * * * અનન્યા/080202/સામાન્યજ્ઞાન/હરીશ દવે/ Ananyaa/ * * *

* *  * *  * *  * *  * *  * *

ગુજરાતી-અંગ્રેજી

આજે આપણે અંગ્રેજી ભાષામાં કેટલાક સુંદર વિશેષણો (Adjectives) ના ઉપયોગને સમજીએ.

કોઈકના ‘efforts’ (પ્રયત્નો, પ્રયાસ) ને આપ કયા વિશેષણોથી નવાજી શકો?

Frantic efforts, Untiring efforts, Relentless efforts, Unabated efforts ….. “અનન્યા”ના વાચકો બીજા ઉમેરી શકે?

The management made frantic efforts to persuade the labour union.

His untiring efforts helped him won the first prize.

Relentless efforts by the police quelled the violent mobs in the city.

The poice made unabated efforts to control the situation.
* *  * *  * *  * *
* * * અનન્યા/080202/ આજકાલ-સામાન્યજ્ઞાન/હરીશ દવે/ Ananyaa/ * * *

* * *
* * * * * * ** **

અનન્યા/080126/આજકાલ-સામાન્યજ્ઞાન

.

*

અનન્યા/080126/આજકાલ-સામાન્યજ્ઞાન

ભારત વિશ્વના નકશા પર સામર્થ્યવાન રાષ્ટ્ર તરીકે ઊભરી રહ્યું છે.

આર્થિક ક્ષેત્રે અમેરિકા ( USA) અને યુરોપ (Europe) ના દેશો સહિત દુનિયાના તમામ રાષ્ટ્રો હવે ભારત પર મીટ માંડતા થયા છે.

આ સાથે જ રાષ્ટ્રની સુરક્ષા ભારત સરકાર માટે વિશેષ મહત્વની બની રહી છે. છેલ્લા થોડાં વર્ષોમાં દેશની સરકારોએ સંરક્ષણ ક્ષેત્રે (Defence sector) સજાગતા દાખવી છે.

છેલ્લાં પાંચેક વર્ષોમાં દેશના સંરક્ષણ ખર્ચ (Defence Expenditure)માં લગભગ 50% નો વધારો થયો છે. પાંચ વર્ષ પહેલાં સંરક્ષણ ક્ષેત્રે ભારત સરકારનો ખર્ચ આશરે રૂપિયા 65,000 કરોડ હતો તે ચાલુ વર્ષમાં રૂપિયા 96,000 કરોડને વટાવી જાય તેવી શક્યતા છે. છેલ્લાં ત્રણ-ચાર વર્ષોમાં ભારત સરકારની સંરક્ષણ ક્ષેત્રની તૈયારીઓ નોંધપાત્ર છે.

તેમાં અત્યાધુનિક એરક્રાફ્ટ કેરિયર વોરશીપ ‘વિક્રમાદિત્ય’ (મૂળ નામ એડમિરલ ગોર્શકોવ વોરશીપ, Admiral Gorshkov aircraft carrier warship) ની ખરીદીનો સમાવેશ થાય છે. ‘વિક્રમાદિત્ય’ વોરશીપ તેમજ તેના માટે 16 નેવલ એરક્રાફ્ટ મિગ વિમાનો, નૌકાદળ (Indian Navy) માટે છ સ્કોર્પિન (Scorpene) સબમરીન તથા 3 ફાલ્કન એવોક સિસ્ટમ્સ (AWACs Airborne Warning And Command Systems) ની ખરીદી પાછળ ભારત સરકારે નવથી દસ બિલિયન ડોલર જેટલી જંગી રકમ ખચી હોવાનો અંદાજ છે.

ગયા વર્ષે ઇન્ડિયન આર્મી (Indian Army) અને ઇન્ડિયન એરફોર્સ (Indian Airforce) માટે હેલિકોપ્ટર્સ તથા એરક્રાફ્ટ્સ પણ ખરીદવામાં આવ્યાં છે.

ભારત સરકાર આવતા પાંચ વર્ષમાં લશ્કરી દળોને સુસજ્જ કરવા લગભગ 45 બિલિયન ડોલરનો શસ્ત્રસરંજામ ખરીદશે તેવું આયોજન છે.

*  *  ** * * અનન્યા/080126/ આજકાલ-સામાન્યજ્ઞાન/હરીશ દવે/ Ananyaa/ * * *

**  **  *

સામાન્ય જ્ઞાન:

* અમેરિકા (USA) અને રશિયા (USSR)ના અવકાશ સંશોધનના પ્રયાસો વિશે આપે “અનન્યા”ના આગળના અંકોમાં વાંચ્યું. તેમાં આપે અવકાશયાત્રાઓ તેમજ માનવીના ચંદ્ર પર ઉતરાણની વાતો પણ જાણી.

બ્રહ્માંડ (the Universe)ની અને સૂર્યમંડળ ( the Solar System)ના અન્ય ગ્રહોની જાણકારી મેળવવા અમેરિકામરિનર (Mariner), પાયોનિયર (Pioneer), વાઇકિંગ (Viking), વોયેજર (Voyager) વગેરે તથા રશિયાએ વેનેરા (Venera), માર્સ (Mars ) આદિ સ્પેસક્રાફ્ટ્સ છોડ્યાં છે.

અમેરિકામાં અવકાશસંશોધન સંસ્થા નાસા (NASA National Aeronautics and Space Administration ) એ સૂર્યમંડળ અને તેને પાર અવકાશની માહિતી માટે સ્પેસ મિશન આયોજિત કર્યાં.

તે પૈકી કેટલાક નોંધનીય મિશન પર ઊડતી નજર નાખીશું?

મંગળ (Mars) ના ગ્રહને પ્રદક્ષિણા કરનાર અમેરિકાનું પ્રથમ અવકાશયાન ‘મરિનર 9’ (Mariner 9 ) હતું. તેને મે 30, 1971ના રોજ છોડવામાં આવ્યું હતું. તેણે નવેમ્બર 13, 1971ના રોજ મંગળના ગ્રહને પ્રથમ પ્રદક્ષિણા કરી.

મંગળના ગ્રહ પર સફળ ઉતરાણ કરનાર પ્રથમ અમેરિકન અવકાશયાન ‘વાઇકિંગ 1’ ને અમેરિકાએ ઓગસ્ટ 20, 1975ના રોજ છોડ્યું હતું. અમેરિકાનું આ અવકાશયાન વાઇકિંગ 1 લેંડર (Viking 1 Lander) મંગળ પર જુલાઇ 20, 1976ના રોજ ઊતર્યું હતું.

અમેરિકાએ માર્ચ 2, 1972ના રોજ છોડેલ અવકાશયાન ‘પાયોનિયર 10’ ગુરુ (Jupiter) ના ગ્રહ પાસેથી ડિસેમ્બર 4, 1973ના દિને પસાર થયું.

આ અમેરિકન સ્પેસક્રાફ્ટ ‘પાયોનિયર 10’ જૂન 13, 1983 ના રોજ સૂર્યના ગ્રહમંડળ (the Solar System) ની પાર અવકાશમાં જનાર વિશ્વનું પ્રથમ અવકાશયાન બન્યું.

બ્રહ્માંડની અજાણી યાત્રાએ આગળ ધપેલ ‘પાયોનિયર 10’ મિશનનો સત્તાવાર અંત માર્ચ 31, 1997ના રોજ આવ્યો. આમ છતાં છેલ્લે 2002-2003 સુધી અવારનવાર તેના થોડા વિક સિગ્નલ્સ મળ્યા ખરા.

શુક્ર (Venus) પર સફળતાપૂર્વક ઉતરનાર રશિયન અવકાશયાન ‘વેનેરા 7’ હતું જેણે ડિસેમ્બર 15, 1970ના શુક્ર પર ઉતરાણ કર્યું. કમનસીબે ઉતરાણ પછી માત્ર 23 મિનિટમાં વેનેરા મિશન નિષ્ફળ ગયું.

શુક્ર પર ઉતરનાર અમેરિકાનું પ્રથમ અવકાશયાન ‘મેગેલન’ હતું. મે 4, 1989 ના રોજ લોંચ થયેલ અમેરિકન અવકાશયાન ‘મેગેલન’ ઓગસ્ટ 10, 1990ના રોજ શુક્ર પર ઉતર્યું હતું. * * * અનન્યા/080126/ આજકાલ-સામાન્યજ્ઞાન/હરીશ દવે/ Ananyaa/ * * *

ગુજરાતી-અંગ્રેજી

અંગ્રેજી ભાષામાં કેટલાક વિરોધી શબ્દો બનાવવા પૂર્વગ (Prefix) in નો ઉપયોગ થાય છે જ્યારે કેટલાક માટે પૂર્વગ im નો ઉપયોગ થાય છે. એક સાદો નિયમ યાદ રાખવો. જે શબ્દ અંગ્રેજી આલ્ફાબેટ b, m અથવા p થી શરૂ થતા હોય તેમના વિરોધી શબ્દ માટે પૂર્વગ im નો ઉપયોગ કરવો. ઉદાહરણ તરીકે –

Balance – Imbalance , Mature – Immature,  Possible – Impossible

પરંતુ    Ability – Inability,  Visible – Invisible

*

* * * અનન્યા/080126/ આજકાલ-સામાન્યજ્ઞાન/હરીશ દવે/ Ananyaa/ * * *

અનન્યા/071027/દેશ-દુનિયા

.

અનન્યા/071027/દેશ-દુનિયા

* ભારતમાં પૂના ખાતેની સુઝલોન કંપની વિન્ડ-એનર્જી ક્ષેત્રે વિશ્વની અગ્રગણ્ય કંપની બનવા સજ્જ થઈ રહી છે.

સુઝલોનના સ્થાપક-સંચાલક શ્રી તુલસીભાઈ તંતી ગુજરાતી છે. સુઝલોનની સફળતા ગુજરાત માટે ગર્વની વાત છે.

યુરોપની અગ્રગણ્ય RE Power (જર્મની)  તથા Hansen Transmission હસ્તગત થયા પછી સુઝલોન આંતરરાષ્ટ્રીય ક્ષેત્રે ચમકી ઊઠી છે.

 * વિશ્વમાં મોબાઇલ ફોનનો ઉપયોગ કૂદકે ને ભૂસકે વધી રહ્યો છે. વિશ્વની 660 કરોડની વસ્તી છે. તેમાં 230 કરોડ મોબાઇલ ફોન કનેક્શન્સ છે. ભારતની 120 કરોડની વસ્તીમાં 20 કરોડ મોબાઇલ કનેક્શન્સ છે. * અનન્યા/071027 *

 * નાની સાઈઝના કોમ્પ્યુટર બનાવવાની હોડ કેવી લાગી છે! વિશ્વની આઈ.ટી. ક્ષેત્રની કંપનીઓ  (IT industry) સાથે યુરોપ-અમેરિકાની યુનિવર્સિટીઝમાં પણ સંશોધનો ચાલી રહ્યાં છે. નજીકના ભવિષ્યમાં હથેલીમાં સમાય તેવાં મેચ-બોક્સ સાઈઝનાં કોમ્પ્યુટર બનવા લાગશે. 

  ઇન્ટરનેટ પર સૌની જાણીતી અમેરિકન કંપની યાહુ (Yahoo)એ તેની નીતિઓમાં ફેરફારનો અણસાર આપ્યો છે. આપને નવાઈ લાગશે, પણ યાહુ openness ની નીતિ અપનાવી રહેલ છે. યાહુના હોમ પેજ પર પ્રથમ વખત બહારના સ્રોતોની સાઇટ્સની લિંક્સ મુકાઈ રહી છે. પ્રાયોગિક ધોરણે યાહુએ નાસા (NASA), ટાઈમ (Time), ફોર્બ્સ (Forbes) આદિ સાઇટ્સને લિંક કરી છે.

* અનન્યા/071027/